Het begin
Van waar komt mindfulness nu? De wortels liggen in het Oosten. Maar het is het Westen die enkele oosterse technieken overgenomen en geïntegreerd heeft in een eigen programma. Jon Kabat-Zinn, oprichter en eerste directeur van het Center for Mindfulness, ontwikkelde vanaf 1970 Mindfulness Based Stress Reduction programma (MBSR), een trainingsprogramma voor mensen met chronische medische klachten (fybromyalgie, kanker, pijn, hartziekte,…), Het wordt momenteel in veel ziekenhuizen in de VS en Europa aangeboden als ondersteunende therapie. In zijn belangrijkste werk zegt hij:
"Oplettendheid (mindfulness) is: je van elk moment gewaar zijn. Het wordt gecultiveerd door heel gericht aandacht te schenken aan al die zaken waar we gewoonlijk niet bij stilstaan. Deze systematische aanpak helpt ons om nieuwe manieren van controle en wijsheid te ontwikkelenin ons leven,..."
Mindfulness, het centrale begrip in de MBSR (Mindfulnes Based Stress Reduction), is met heel je aandacht je bewust op iets richten, terwijl je in het hier en nu blijft en niet oordeelt over wat je gewaar wordt. Het komt uit het Sanskriet van het woord vipassana. In het Nederlands vertaalt men het als aandachtgerichtheid. Vipassana is een millennia oude vorm van meditatie afkomstig uit de Boeddhistische traditie en betekent letterlijk: de dingen zien zoals ze werkelijk zijn.
Leven met open aandacht betekent leven in het hier-en-nu. Ook dat kennen we allemaal. We kennen die momenten waarop we met volle aandacht en interesse bij iets aanwezig zijn. We genieten van iets, bv. een mooi natuurlandschap, als de kinderen spelen, met een hobby bezig zijn, een vogel horen fluiten,… Die momenten hebben we graag. Maar er zijn ook minder mooie momenten waar we volledige aandachtig zijn: die enge nachtwandeling in het bos, waar ik verschrikt wegspring omdat een onverwachts knakkend geluid mij achtervolgt! Angst overvalt me. Ik sta stokstijf, voel mijn hart in mijn keel bonzen, hoor elk minuscuul geluid, mijn buik is ingetrokken en ik vergeet bijna te ademen,… Ook dat kan aandachtig aanwezig zijn… als je het op het moment zelf gewaar wordt!
