Levensstroom

Home | Contacteer mij |
linker hoek afgerond SEO rechter afgeronde hoek container

Levensstroom, praktijk voor therapie, Mindfulness en massage

krimpen van de hersenen

Stress doet je brein letterlijk krimpen

Stress veroorzaakt niet alleen angst- en stemmingsstoornissen, het verkleint ook je hersenen

Bij chronische stress heb je niet alleen het risico op allerlei lichamelijke ziektes en mentale aandoeningen zoals depressie, maar het zou ook letterlijk je brein verkleinen. Dat blijkt uit studies aan de Universiteit van Berkeley (Californië) en Yale. Gelukkig zijn er ook manieren om het verlies aan hersenmassa tegen te gaan...

 


Wat is stress?

Steeds meer mensen hebben te kampen met stress. Naar het schijnt zouden liefst 1 op de 10 bezoeken aan de huisarts met stress te maken hebben, 30% van alle psychische klachten zijn stressgerelateerd en zou 64 % van alle werknemers met stress in aanraking komen. 

Vanaf het ogenblik dat we een gebeurtenis als bedreigend inschatten, gaat ons zenuwstelsel het brein automatisch voorbereiden op 'vechten, vluchten of vriezen'. De bijnieren zullen adrenaline aanmaken waardoor de spieren zich aanspannen, de hartslag versnelt en de bloeddruk stijgt.

Als de situatie bedreigend blijft en constant aanhoudt, zal na enkele minuten ook een tweede systeem in werking treden: de bijnierschors gaat cortisol aanmaken. Dat stresshormoon zorgt er onder meer voor dat we emotionele ervaringen beter onthouden. Houdt de stress langdurige aan dan zal dit ook de structuur van onze hersenen beïnvloeden.

Te veel witte hersenstof

Hoe dat proces neurologisch precies werkt, heeft Daniela Kaufer, professor in de Biologie aan de Universiteit van Berkeley, en haar collega's in kaart gebracht. "In de hersenen kunnen we grosso modo twee soorten cellen herkennen ", zegt Kaufer. Enerzijds is er de grijze hersenstof: dat zijn de cellen en neuronen die onze informatie verwerken en opslaan. Anderzijds is er een witte hersenstof. Dat zijn de zenuwcellen en vezels die zorgen voor de vlotte overdracht van elektronische signalen tussen de hersencellen.

Uit het onderzoek van Kaufer blijkt dat stress de ontwikkeling van witte hersenstof stimuleert, terwijl het de productie van grijze hersenstof afremt. Daardoor ontstaat er in bepaalde delen van de hersenen - met name in de hippocampus - het gebied dat onze emoties en ons geheugen reguleert - een overvloed aan de witte signaalstof. "Die overvloed verstoort de communicatie en de timing van informatieoverdracht tussen hersencellen."

Verlies aan hersenmassa

Uit een onderzoek aan de universiteit van Yale blijkt dan weer dat chronische stress leidt tot een verlies aan grijze massa in de prefrontale cortex. Dit is het deel van het brein dat cognitieve en emotionele functies regelt zoals het nemen van beslissingen, plannen maken, sociaal gedrag en impulsbeheersing.

De prefrontale cortex zorgt er immers voor dat de werking van het emotionele brein gedempt wordt. Wanneer de massa in de prefrontale cortex echter afneemt, zal men minder goed de angst bij stress minder goed onder controle kunnen houden. De combinatie dus van het verlies aan grijze massa en een teveel aan witte hersenstof zorgt er voor dat angst- en stemmingsstoornissen vergroot.

Het is een soort van sensitisatie. Wanneer men te lange tijd onder grote stress heeft gestaan, zullen de hersenen na verloop van tijd een overgevoeligheid voor stressors ontwikkelen. Daardoor lokken ook kleine prikkels, enorm hevige stress- en angstreacties uit en is men bij het minste overgevoelig...

Overgevoeligheid tegengaan

brein en meditatie

Gelukkig zijn er manieren om de overgevoeligheid van de hersenen voor stressprikels tegen te gaan. Een onderzoek aan de universiteit van Harvard toonde aan dat met name mindfulness een erg effectieve methode zou zijn om het verlies aan hersenfuncties door stress te bestrijden. Deelnemers die een 8 weken mindfulness training volgden en 27 minuten per dag mediteren, vertoonden een toename van de grijze hersencellen in de hippocampus en een vermindering van neuronen in het deel dat het meest actief is tijdens angst en stress.

Ook hartcoherentie kan een goede methodiek zijn hoewel hier nog wetenschappelijk onderzoek moet naar worden gedaan. Ook activiteiten als wandelen of sporten zouden de activiteit in de hippocampus verhogen en er de hersenmassa stimuleren.

Meditatie houdt verlies van grijze hersenstof tegen

Bij een onderzoek van hersenscans bij 50 mannen en vrouwen van diverse leeftijd die al 4 tot 40 jaar lang mediteerden, blijkt dat meditatie hersenveroudering sterk vertraagd (Luders E, Cherbuin N, Kurth F. Forever Young(er): potential age-defying effects of long-term meditation on gray matter atrophy. Front Psychol. 2015 Jan 21;5:1551). Ze deden ook hersenscans bij vijftig andere personen die niet mediteerden.

Men merkte op dat in beide groepen het volume aan grijze stof in de hersenen daalde naarmate de leeftijd toenam. Bij mannen en vrouwen die echter aan meditatie deden, was deze daling opvallend minder. De effecten van meditatie besloeg niet enkele hersengebieden, maar was gespreid over de volledige hersenmassa. Dank zij meditatie dus blijven grote delen van de hersenen beter bewaard.

De grijze stof heeft als werking:
1. meer verbinding tussen de hersencellen onderling
2. bescherming tegen stress aandoeningen
3. verbeterde immuunactiviteit
4. zorgt voor voldoende vorming van nieuwe hersencellen.

mindfulness verminderd stress
Voorpagina | Overzicht | Algemene Voorwaarden | Privacybeleid | Contacteer Levensstroom | © 2007 - 2018 Levensstroom |