Levensstroom

Home | Contacteer mij |
linker hoek afgerond SEO rechter afgeronde hoek container

Levensstroom, praktijk voor therapie, Mindfulness trainingen en massage

mindfulness trainingen

Wat is Mindfulness nu?

Aandachtig aanwezig zijn, zonder oordeel, in het nu moment

Wie ooit in een zware depressie terechtkwam, heeft veel kans om te hervallen. Psychotherapie kan dat vaak niet tegenhouden. En altijd maar antidepressiva slikken is ook niet dé oplossing. Ook voor de gezondheid is dit niet aan te raden. En wie er mee stopt heeft weer evenveel kans om te hervallen. Met de mindfulness training, een techniek die ook naar België is overgewaaid, is daar iets op gevonden.


Het begin

Van waar komt mindfulness nu? De wortels liggen in het Oosten. Maar het is het Westen die enkele oosterse technieken overgenomen en geïntegreerd heeft in een eigen programma. De Amerikaan Jon Kabat-Zinn, moleculair bioloog, is de grondlegger van mindfulness. Hij is oprichter en voormalig directeur van de Stress Reduction Clinic (later Center for Mindfulness genoemd) van het gezondheidscentrum van de universiteit van Massachusetts, waar hij als hoogleraar aan verbonden was. Het viel hem op in de kliniek waar hij werkte dat de medische wereld voor heel wat chronische patiënten geen oplossing te bieden had. Ze moesten maar 'leren leven' met hun klachten zonder dat men er bij vertelde hoe ze dat moesten doen. Vanuit zijn ervaring met yoga en meditatie ontwikkelde Jon Kabat een training met als doel patiënten hulpmiddelen aan te reiken waardoor ze zelf iets aan hun gezondheid en de beleving ervan konden doen. Centraal in zijn benadering staat het ontwikkelen van aandacht.

Hij werd geïnspireerd in de late jaren 1970 om de basisprincipes van aandachtstraining of mindfulness toe te passen in een medische setting. En richtte hiervoor in 1979 zijn programma Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) op. Deze acht weken durende training bleek effectief te zijn in het verlichten van stress, angst, pijn en (chronische) ziekte. Het wordt momenteel in veel ziekenhuizen in de VS en Europa aangeboden als ondersteunende therapie. In zijn belangrijkste werk zegt hij:

"Oplettendheid (mindfulness) is: je van elk moment gewaar zijn. Het wordt gecultiveerd door heel gericht aandacht te schenken aan al die zaken waar we gewoonlijk niet bij stilstaan. Deze systematische aanpak helpt ons om nieuwe manieren van controle en wijsheid te ontwikkelen in ons leven,..."

Wat is Mindfulness?

Mindfulness, het centrale begrip in de MBSR (Mindfulnes Based Stress Reduction, op mindfulness gebaseerde stress reductie), is met heel je aandacht op iets richten, terwijl je in het hier en nu blijft, zonder oordeel of kritiek. Het komt uit het Sanskriet van het woord vipassana. In het Nederlands vertaalt men het als aandachtgerichtheid. Vipassana is een millennia oude vorm van meditatie afkomstig uit de Boeddhistische traditie en betekent letterlijk: de dingen zien zoals ze werkelijk zijn.
Leven met open aandacht betekent leven in het hier-en-nu. Hierbij ga je al je zintuigen gebruiken om datgene wat je doet of waar je stil bij staat helemaal te exploreren. Dat kunnen mooie momenten zijn zoals het aanschouwen van een prachtig natuur situatie of het eten van iets heel lekkers zoals een stukje chocolade, je lievelingsgerecht,... Die momenten heb je graag. Maar er zijn ook minder mooie momenten waar je volledig aandachtig kunt zijn: die enge nachtwandeling in het bos, waar je verschrikt wegspringt omdat een onverwachts knakkend geluid je achtervolgt! Angst overvalt je. Je staat stokstijf, voelt je hart in je keel bonzen, hoort elk minuscuul, verdacht geluid, je buik is ingetrokken en je vergeet bijna te ademen,… Ook dat kan aandachtig aanwezig zijn… als je het op het moment zelf gewaar wordt met een open nieuwsgierigheid! En als je niets afwijst van je ervaring, als je het helemaal kunt toelaten en nieuwsgierig kunt exploreren. Je bent dan als het ware een nieuwsgierige toehoorder van de sensaties in je lichaam. Maar hier bots je direct op het probleem: minder aangename ervaringen worden meestal van meet af aan afgewezen, geëlimineerd.

MBSR en MBCT

Later ontwikkelde psychologen Mark Williams samen met collega’s John Teasdale en Zindel Segal een variant op deze training, waarbij elementen van cognitieve gedragstherapie zijn ingebouwd: Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT, op mindfulness gebaseerde cognitieve therapie). Deze variant verschilt slechts op onderdelen van de oorspronkelijke opzet.

mindfulnes depressie

Man 44 jaar, gehuwd, 3 kinderen, hoofdverantwoordelijke bij een grote firma. Heeft depressie en leeft met angst. Hij is niet meer tevreden met zijn situatie en wil eigenlijk iets anders. Hij vindt zijn werk een sleur en ziet de toekomst niet goed meer zitten. Zijn gezin maakt een moeilijke periode door, de kinderen worden groot, zijn partner wil scheiden. Zijn zorgen worden groter, hij wordt vele nachten wakker en heeft dan moeite om weer in te slapen.

Trainen van aandacht

We zijn eigenlijk nooit tevreden met wat ons overkomt. Leuke ervaringen moeten herhaald worden en we willen het nog eens beleven, gaan er zoek naar en doen alles er aan om de beleving opnieuw zo mooi of zelfs beter te maken. We streven naar “nog meer, beter, groter, leuker, sneller,…” We zijn vaak niet tevreden met de ervaring of de situatie van het nu.
Minder plezierige ervaringen of pijnlijke klachten gaan we onmiddelijk negeren of veranderen in iets beters (bv. een pilletje nemen). En we gaan verandering brengen in het onplezierige zodat deze wat aangenamer wordt. Van jongsaf aan hebben we geleerd om dat wat onaangenaam is zoveel mogelijk te vermijden en dat wat plezierig is, willen we herhalen en steeds groter laten worden. Wanneer dit meer willen “gehechtheid” wordt en dit niet willen afwijzing, dan is er iets dwingends aan de hand. Het voortdurend maar mentaal brouwen om een spanningsvolle situatie toch maar anders te willen (iets wat met er door aan te denken toch niet veranderd!), creëert alleen maar spanning. Ontgoocheling, stress, vermoeidheid, depressie, kwaadheid,... zijn dan de te verwachte gevolgen.
Tijdens mindfulness trainingen kun je leren de aandacht te trainen, en zo op een andere manier omgaan met de moeilijke situatie of de onaangename gevoelens. De training richt zich op de relatie met lichamelijke gewaarwordingen, gedachten en gevoelens. Door op een niet afwijzende en niet-oordelende manier naar de ervaring te kijken wordt het dwangmatige spanningsveld van anders willen en het toch niet kunnen, opgeheven. Gevolg: men voelt zich rustiger en vrediger.

Van doen naar zijn

Om dit te bereiken is er een omschakeling nodig van “doen” naar “zijn”. Het is deze vaardigheid dat aangeleerd wordt gedurende het MBSR-programma (Mindfulness-based stress reduction). Daar waar een kind of volwassene bij een onaangenaam gevoel, bvb. een ruzie met iemand, automatisch geneigd is tot tegenreactie zoals uitschelden, kwaad worden of ‘er op slaan’, men zit dus in de doen-modus, zal iemand vanuit de mindfulness attitude eerst halt houden bij wat er aanwezig is in gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen. Automatisch komt men dan al wat tot rust (zijn-modus) en het reflexmatig gedrag is een halt gehouden. Daarna zal men over het algemeen een betere actie kunnen ondernemen, door bvb. op een rustige communicatieve manier te onderhandelen met de partner. Daar is dus wel eerst een zijnshouding aan voorafgegaan.

 

kinderen maken ruzie

Kinderen: mindfulness of de doe-modus: "erop los vliegen"

Mindfulness trainingen

Door Levensstroom worden er tal van mindfulness trainingen gegeven, vooral in West Vlaanderen. Deze worden begeleid door mijzelf, Dirk Vieren. Het gaat om MBCT trainingen (Mindfulness-based cognitive therapy), een 8-weken interventie die bestaat uit een combinatie van Oosterse wijsheid (vipassana) en cognitieve psychotherapie.

 

<Terug naar boven>

Overzicht | Algemene Voorwaarden | Privacybeleid | Contacteer Levensstroom | © 2007 - 2018 Levensstroom |