Wat is aromatherapie?
Aromatherapie is een tak van de kruidengeneeskunde, gebaseerd op gebruik van etherische olie. Met de woorden aroma en therapie betekent het zoveel als behandeling met geuren. Ze is een holistische therapie, wat betekent dat de persoon in zijn geheel wordt behandeld. Reeds duizenden jaren geleden ontdekte men al de genezende kracht van planten en kruiden.
Werking van etherische oliën
Verscheidene oliën die uit planten, bloemen en kruiden worden gehaald, hebben een geneeskrachtige werking wat ook gedeeltelijk wetenschappelijk onderbouwd zou zijn. Maar het zijn geen geneesmiddellen in de strikte zin van het woord.
De geneeskrachtige werking zou op twee manieren worden uitgeoefend:
- Psychologisch: door de geur van de olie
- Fysisch: de chemische stoffen waar een essentiële olie uit is samengesteld, heeft een lichamelijk effect
- Geschiedenis van de aromatherapie.
- Wat is etherische olie?
- Hoe wordt het geproduceerd?
- Hoe wordt aromatische oliën gebruikt in massages?
- Hoe gebruik je etherische oliën?
- Effecten
- Welke essentiële oliën gebruik je voor welke klachten?
Geschiedenis van de aromatherapie
Het woord aromatherapie is een woord uit de 20ste eeuw, maar het werken met kruiden en planten is al duizenden jaren oud. Onder ander de Egyptenaren en Babyloniërs maakten er al gebruik van om geest en lichaam te verzorgen. De meest bekende oliën die de Egyptische priesters gebruikten waren cederhout, wierook, oregano, mirre, koreander en jeneverbes. Er zijn goed bewaard gebleven karaften gevonden met essentiële oliën in enkele piramides.
Al enkele duizenden jaar v. Chr. wisten de Chinezen dat vluchtige oliën die in een bloem, kruid, bloesem, struik of boom voorkomen, geneeskrachtige eigenschappen kunnen bezitten. De kennis over deze essentiële, aromatische of etherische oliën verspreidde zich vanuit China naar o.a. Egypte, India, Perzië, Griekenland en ten slotte de Romeinen. De hieruit ontstane eeuwenoude kennis heeft gezorgd voor de moderne aromatherapie die een manier is geworden om met behulp van etherische oliën zowel de fysieke als psychische gesteldheid te verbeteren.
De eerste verwijzingen naar aromatherapie zijn bij de Chinezen gevonden en wel 4500 voor Christus. In die tijd was het zelfs de belangrijkste manier om aan geneeskunde te doen.
In 1922 werden in het graf van de Farao Tutankamon een aantal geurpotjes gevonden. In Egypte had men dus al technieken gevonden om oliën van bepaalde planten te extraheren. Oliën als bijvoorbeeld cederhout, kaneel en kruidnagel gebruikten ze om de overledenen mee te balsemen. De oude Egyptenaren noemden aloë vera de plant van onsterfelijkheid en het sap gebruikten ze om de huid te verjongen en rimpels tegen te gaan. Honing en bijenwas werden door hen gebruikt als bewaarstof, parfum, zoetstof, medicijn en offer voor de goden. Het is geweten dat Cleopatra honing toevoegde aan haar melkbaden.
De Egyptische koningin Cleopatra is één van de bekendste personen in de geschiedenis van Egypte. Cleopatra wordt al eeuwenlang bewonderd om haar natuurlijke aantrekkelijkheid en schoonheid. Ze beschikte over enorm veel welriekende oliën, waarmee ze de kracht van haar persoonlijkheid aanmerkelijk beter kon doen accentueren. Bij de Egyptenaren is ook de befaamde Kyphi olie bekend, een samenstelling van verschillende oliën. Ze weerden insecten met in essentiële olie gedrenkte papyrusbladen.
Grieken en Romeinen gebruikten deze Egyptische kennis om hun badcultuur te ontwikkelen Ze besprenkelden hun kleren, lichaam, bed en de muren van hun huizen met essentiële oliën. In de 5e eeuw voor Christus vermeldde Hippocrates, de beroemde Griekse arts, ongeveer 400 kruiden die toen al werden gebruikt. De medische kracht van kruiden werd ook al beschreven rond 65 na Christus door Pedanius Dioscorides, een Griekse arts in dienst van het Romeinse leger, in zijn werk: 'De Materia Medica'.
In Heliopolis in Perzie was het zelfs de gewoonte dat men drie maal per dag verschillende soorten geuren verspreidde: 's ochtends mirre, 's middags een mengsel van zestien verschillende aroma's en 's avonds een samenstelling van rustgevende geuren.
In West-Europa, tijdens de Middeleeuwen wanneer het met de hygiëne verschrikkelijk gesteld was, werden bepaalde essentiële oliën veel gebruikt tegen de stank en om hun desinfecterende eigenschappen. Dat men toen ook veel planten en kruiden gebruikte is te zien in de vermeldingen in het "Capitulare de villis", een in heel wat hoofdstukken (Kapittels) verdeeld werk dat Karel De grote had laten opstellen om nauwkeurig te beschrijven hoe tuin moest beheerd worden. In hoofdstuk 70 van dit voorschriftenboek staat bijvoorbeeld een lijst van 73 planten over heel west Europa te vinden waren. Wanneer je er bij stilstaat, dat er zo’n 300 typische moestuingewassen bestaan, dan is het wel indrukwekkend dat het Capitulare de vilis heeft bijgedragen tot de verspreiding van ruim een kwart daarvan over bijna heel Europa.
Een aantal andere bronnen waar kruiden vernoemd worden: Hildegard von Bingen; Strabo; Tacuinum; Wandalbert. Geuren en geurtjes, welriekend of niet, speelden in de middeleeuwen een grotere rol dan tegenwoordig. In die tijd beschouwde men het als wetenschappelijk bewezen dat ziektes door slechte en vergiftigde lucht veroorzaakt werden. Dat vinden we tegenwoordig nog terug in ‘Malaria’, mal-aria, dat letterlijk ‘slechte lucht’ betekent, en verwijst naar de geur die hangt rond moerassen, plaatsen waar de Anopheles-mug die malaria overdraagt goed gedijt. Als de oorzaak slechte lucht is dan is het logisch dat men ging trachten om ziektes met aangename geuren te behandelen. Er was nog geen sprake van aromatherapie in de huidige zin van het woord, maar toch kunnen we dit als de west-Europese wortel van deze therapievorm beschouwen.
In de middeleeuwse klooster- en boerentuinen werden talrijke aromatische kruiden aangeplant. Die werden vaak als rookkruiden toegepast om te verbranden in ‘pesthuizen’, en later ook op straat in de stad in de hoop dat men hiermee de verontreinigde pestlucht kon verdrijven. Men ontdekte dat de etherische oliën een ontsmettende werking hadden doordat veel parfumeurs geen last hadden van de pest en de cholera.
Als je wilt inleven in de wereld van geur en parfum dan raad ik je de film "Perfume, The story of a Murderer" sterk aan. Heel mooie film over een jonge man, Jean-Baptiste Grenouille geboren in Parijs van de achttiende eeuw. Hij bezit een zeer bijzondere gave: een ongelooflijk gevoel voor reuk. Als hij volwassen wordt wilt hij zich volledig meester maken van de reuk, door alle geuren in Parijs te ontcijferen en leerling te worden van een beroemd parfum-ontwikkelaar.
De opkomst van de alchemie en de daaruit voortkomende chemie plus een aantal andere factoren deden de aromatherapie in vergetelheid belanden. Pas in het begin van de 20ste eeuw wordt het door de Fransman René Maurice Gattefosse opgenomen. Het verhaal gaat dat hij bij het oplopen van een brandwond bij toeval naar een fles met etherische lavendel olie greep om de brandwond te koelen. De brandwond zou hierdoor sneller en beter genezen zijn dan gebruikelijk, waarna Gattefossé zich verder verdiept heeft in de geneeskrachtige werking van etherische olie. Hij introduceerde de term 'Aromatherapie' in 1936 via zijn boek met de titel "Aromatherapie".
Zijn boek kwam in de Tweede Wereldoorlog in handen van de Franse arts Jean Valnet. Deze arts paste bepaalde principes toe uit het boek als alternatief voor moeilijk verkrijgbare medicijnen. Na de oorlog werkte Valnet dit verder uit en schreef zelf ook een boek. Vanaf de jaren 1960 kreeg de aromatherapie eerst in Frankrijk officiële erkenning en later elders in Europa.
De laatste tijd wordt er steeds meer onderzoek gedaan op universiteiten over de gehele wereld. Door de resultaten heeft men zowel een veel betere kennis verkregen van de etherische oliën zelf als een grote inzicht in hun specifieke krachten.
Dan heeft Marguerite Maury aromatherapie in verband bracht met massage. Maury pleitte voor een uniek mengsel van oliën voor iedere persoon, afgestemd op eenieders persoonlijke temperament en gezondheid.
Wat is een etherische olie?
Het woord etherische olie komt van het Griekse aither en betekent lucht van de hemel. Het is net als ether een vluchtige (dit wil zeggen dat het vervliegt in de lucht), olieachtige vloeistof met een zeer sterke geur en zeer geconcentreerd. Het wordt gewonnen uit planten door destillatie of koude persing om de essentie van de plant uit te halen. Het is ook daarom dat etherische essentiële olie wordt genoemd. Elke plant heeft zijn uniek aroma, zijn eigen levenskracht en kent dus ook zijn eigen toepassing. Etherische olie heeft andere eigenschappen dan plantaardige olie.
Ze komen in alle delen van de plant voor: bloemen, bladeren, de bloesem, de vruchten, twijgen, het zaad, bast, hout, wortels en harsen. Ze zijn in het weefsel van de plant te vinden als hele kleine geurige druppeltjes in speciale zakjes.
Sommige etherische oliën zijn zeer duur, andere zijn weer goedkoper. Reden is onder ander omdat er veel planten of bloemen nodig zijn om enkele milliliters olie te produceren. Een goedkope olie is bvb. sinaasappel olie, omdat de schillen van sinaasappels een afvalproduct zijn van de sapindustrie. Duur is bvb. rozenolie, omdat er enorm veel rozen nodig zijn om een beetje etherische rozenolie te produceren. Zo zijn er voor het produceren van één liter citroenolie 1500 à 3000 citroenen nodig. Ze zijn uiterst geconcentreerd en heel krachtig. Ze mogen dus nooit rechtstreeks op de huid aangebracht worden, omdat dit anders huidirritatie kan veroorzaken. Dit is bijvoorbeeld helemaal anders met parfumolie die goedkoper is, maar is ook minder sterk. Parfumoliën worden namelijk chemisch samengesteld en zijn bedoeld om een geur kunstmatig na te bootsen.
Aromatische oliën zijn uiterst vluchtig en geurig, ze verdampen héél snel wanneer je ze aan de lucht blootstelt. Dus: laat je flesjes nooit open staan! Wat kleur betreft zijn de meeste kleurloos of licht geel. Enkele hebben wel een kleur zoals bijvoorbeeld sinaasappel (oranje), bergamot (groen), kamille (blauw), patchouli (amber), laurier (bruin) en mandarijn (goudkleurig).
Als ik met aromatherapie werk dan gebruik ik oliën die 100% zuiver zijn en niet vermengt met synthetische tegenhangers.
Het produceren van etherische olie
Etherische olie kan op verschillende manieren gewonnen worden, meestal door middel van stoomdestillatie. De stoom wordt door de te verwerken plantendelen geleid. De olie vervliegt met de stoom. Nadat de stoom tot water is afgekoeld kan de olie worden gescheiden door het verschil in dichtheid tussen het water en de olie .
Een methode die bij citrusvruchten (citroen, limoen, sinaasappel, mandarijn, enz. ) gebruikt wordt is de koude persing. Hierbij wordt de oliehoudende schil van de plant uitgeperst en wordt zo de olie gewonnen.
Uit enkele, voornamelijk harsachtige stoffen en hout, wordt de olie gewonnen door droge destillatie. Hierbij wordt de vaste stof voorzichtig verwarmd, waarbij de etherische olie verdampt. Deze damp wordt vervolgens gecondenseerd.
Andere methodes zijn: extractie, maar strikt genomen ontstaat dan geen etherische olie, maar een extract. Een andere methode is enfleurage waarbij een soort olie of wasachtige substantie ontstaat, een pommade ipv. een etherische olie. Omwille van de hoge kosten wordt deze methode niet of nauwelijks nog toegepast.
Goed gebruik van etherische oliën
Aromatherapie is totaal ongevaarlijk bij een goed gebruik. Dus de dosering nooit overschrijden. Meer wil niet altijd zeggen beter. Integendeel. ze kunnen ook schade berokken bij overdaad.
Allergietest
Als je gevoelig bent voor allergische reacties, dien je eerst volgende allergietest uit te voeren voordat je een olie gebruikt.
Breng 1 druppel van de betreffende etherische olie op je borstbeen of achter je oor en wacht twaalf uur. Als er geen reactie optreedt, verdun je 1 druppel van de etherische olie in een basisolie en wrijf je het mengsel terug over je borstbeen of achter je oor. Wacht opnieuw twaalf uur en zie of er reactie is opgetreden.
Etherische olie kan niet in water worden opgelost. Je moet deze steeds eerst in alcohol, plantaardige olie of een crème oplossen voor je ze gebruikt. Als je ze in bad wil gebruiken, moet je ze eerst in een glas melk oplossen en dit in het bad mengen.
Verstuiven
De beste manier om essentiële oliën op je te laten inwerken is via de reukorgaan. Dit kan door verstuiven. Daarvoor wordt een toestel gebruikt om de etherische olie te verstuiven in de lucht. Bij deze techniek wordt de olie niet opgewarmd. Door luchtdruk (via verstuivingsglas en luchtpomp) wordt de etherische olie in de vorm van minieme druppeltjes in de atmosfeer gebracht. Door dit systeem wordt de etherische olie optimaal in de bloedstroom opgenomen. Essentiële oliën bevatten kleine aromatische molecules die door bepaalde zenuwcellen in de neusholte worden geregistreerd. Deze cellen hebben reukhaartjes die de aroma’s herkennen en een geurprikkel naar het limbisch systeem doorsturen, het emotiecentrum van de hersenen (ook wel Amygdala genoemd). In die zin is het begrijpelijk dat door deze geurprikkels de gemoedstoestand kan veranderd worden. Het is voldoende het toestel om de 2 uur 10 minuten te laten werken.
Verdampen
Een ander manier om essentiële oliën op je te laten inwerken is via de ademhaling. Door inademing kunnen de longen de helende eigenschappen van aromatische geuren absorberen. In dit geval wordt de olie opgewarmd tot ze verdampt. Meestal wordt de olie in een beetje water gedaan, waaronder bijvoorbeeld een kaars wordt geplaatst. Dit geeft een sfeervol effect maar door de verdamping gaan bepaalde chemische elementen verloren, waardoor de eigenschappen van de olie kunnen veranderen. Dit gebruik is eerder geschikt voor kleine ruimten. Je kan ook de geur inademen door enkele druppels op een zakdoek aan te bengen.
Massage
Het kan ook door absorptie via de huid. De moleculen in aromatische oliën zijn klein genoeg om door de huid opgenomen te worden. Deze moleculen reizen via de opperhuid naar de onderliggende huidlagen totdat ze via de bloedvaatjes in de bloedbaan worden opgenomen. Etherische oliën worden in kleine hoeveelheden (maximaal 3%) toegevoegd aan een draagolie. Dit mengsel wordt gebruikt om te masseren. Als draagolie worden vette planten oliën gebruikt, zoals zonnebloemolie, zoete amandelolie en jojoba olie.
In bad
Etherische olie wordt niet puur aan het badwater toegevoegd omdat het niet oplosbaar is in water en door de temperatuur van het badwater verdampen ze zeer vlug, waardoor enkel nog van de heerlijke geur kan genoten worden. De essentiële olie wordt daarom toegevoegd aan een wateroplosbare badolie of aan een draagolie en in bad gedaan. Bij al deze dragers wordt 3 % etherische olie toegevoegd of 60 druppels op 100 ml eindproduct.
Oraal
Het is steeds aan te raden de etherische olie verdund in te nemen met een stukje fruit, een lepeltje vocht,... Het voordeel van deze methode is dat de olie zeer snel en zonder tussenwegen in de bloedsomloop wordt opgenomen: alle eigenschappen van de olie blijven intact. je kan ook etherische oliën in de keuken gebruiken. Door enkele druppels aromatische oliën bij te voegen in je gerechten (waarom niet proberen met basilicum, vanille, rozemarijn, marjolein,...) maak je van je gerecht een smaakvolle belevenis en geef je een heerlijke, creatieve toets aan jouw gerechten. Let wel dat de loiën verdampen bij temperaturen boven 40° C waardoor ze aan kracht in inwerking inboeten.
Gebruik bij massage
Het belang van een drager
Ook bij massage worden de etherische oliën verdund gebruikt. Om te masseren moeten deze gemengd worden met een zogenaamde basis-olie, een drager, bijvoorbeeld zoete amandelolie. Voor een ontspannende massage is 60 druppels etherische olie voldoende voor 100 ml. basis-olie.
Dragers
Basis oliën, ook wel drager oliën genoemd, zijn vette, plantaardige oliën. Ze vertonen veel overeenkomst met het huidvet en houden bij regelmatig gebruik de huid soepel en beschermen deze tegen uitdrogen. Plantenoliën dienen vaak als basis voor huid- en massage oliën, eveneens worden ze veel in huidverzorgende cosmetica toegepast en zijn daarin vaak belangrijke ingrediënten. Etherische oliën lossen zeer goed op in vette oliën, daarom zijn deze onmisbaar in de aromatherapie.
- Zoete amandelolie: universele olie, geschikt voor alle huidtypes. Bewaartijd: 2 jaar
- Jojoba olie: duurder, maar heeft wel veel voordelen. Ze wordt niet ranzig, is zeer huidverzorgend (voedend en vocht regulerend). Het is een zeer goede haarolie, kan ook gebruikt worden als bewaarmiddel bij een andere olie (10 % jojoba olie verdubbelt de houdbaarheid). Zeer goede olie bij acné (remt taigproductie af). Nadeel: stolt bij koude, maar kan steeds terug verwarmd worden zonder kwaliteitsvedies
- Avocado olie: geschikt voor zéér droge huid (10 tot 20 % volstaan voor goed resultaat). Bewaartijd: 2 tot 3 jaar
- Arnica olie: uitwendige pijnstiller bij verstuiking en verrekking, werkt ook wondhelend (10 tot 20% arnica olie toevoegen bij andere drager volstaat voor pijndemping). Bewaartijd: 3 jaar
- Perzikpitolie of abrikozenpitolie: speciaal voor baby's, voor ouderwordende huid. 30 Tot 40 % toevoegen bij andere drager is ruim voldoende om de eigenschappen te bewaren. Bewaartijd: 1 jaar
Opmerkingen
Kinderen jonger dan 6 maanden niet behandelen met aromatische massages, enkel met lavendel of palmarosa in drager, sterk verdund, max. 0.5 %.
Vermijdt de slijmvliezen en dus ook de geslachtsorganen: deze zijn gevoelig voor de meeste etherische oliën en kunnen daardoor zeer irriterend werken.
Effecten van aromatische oliën bij massage
![aromatische olie bij massages](https://heartfulness.be/Afbeeldingen/Aromatherapie/aromatische-olien-massage.jpg)
In de aromatherapie wordt massage vooral gebruikt om de therapeutische effecten te accentueren. De aromatische oliën kunnen het effect van massage verdiepen: Etherische oliën worden door de huid goed opgenomen. Via de huid komen ze dan terecht in de bloedbanen, waar ze helpen inwendige kwalen te genezen.
- Ze ontgiften en zuiveren het lichaam
- Ze stimuleren het uitscheiden van afvalstoffen
- Ze stimuleren en reguleren hart, bijnierschors, bloeddruk
- Je kan ze inzetten voor vele hormonale klachten want ze hebben een positieve invloed op de hormoon huishouding en het endocriene systeem.
- Er zijn ook oliën die antiviraal (bvb. ravintsara) en antibacterieel (bvb. rode tijm) werken, en zijn dus goed om het immuunsysteem te stimuleren.
- Ze bervorderen de spijsvertering
- De geur of aroma van de etherische oliën heeft ook een invloed op emoties en stemmingen zoals depressie, stress, woede, verdriet,...
- Ze kunnen de spieren ontspannen
- Het bloed beter laten stromen
- De conditie van de huid verbeteren
- Stress en pijn verminderen
- De geest dieper laten ontspannen en in evenwicht brengen
Voor welke klachten?
Aromatherapie beweert niet dat je alle soorten ziektes, aandoeningen en ongemakken kunt behandelen. Gebruik essentiële oliën nooit ter vervanging van een bezoek aan je dokter of huisarts. Er zijn veel goede eigenschappen, maar het is altijd aanvullend. In de volgende gebieden kan je dan ook aromatherapie toepassen:
Gebruik bij fysische aandoeningen
Huid en haar
- Behandeling van kleine wondjes met bijvoorbeeld lavendel olie
- Behandeling van schimmels met bijvoorbeeld tea-tree olie
- Voor haarverzorging bijvoorbeeld met palmarosa olie
- Voor droog haar: sandelhout olie
- Voor vettig haar: laurier olie
Spieren en gewrichten
- Behandeling van spierpijn met bijvoorbeeld zwarte peper olie
Hart en vaatstelsel
- Tegen hoge bloeddruk zou bijvoorbeeld citroenolie werken
- Tegen lage bloeddruk zou bijvoorbeeld rozemarijn olie werken
Luchtwegen
- Tegen hoesten, vastzittend slijm en dergelijke gebruikt men bijvoorbeeld eucalyptus olie
Zenuwstelsel
- Behandeling van stress met bijvoorbeeld bergamot olie
- Een stimulerend middel zou bijvoorbeeld ylang-ylang olie zijn
Gebruik bij emotionele en psychische aandoeningen
Aromatherapie kan ook toegepast worden bij niet fysieke aandoeningen. De etherische oliën worden gebruikt om invloed uit te oefenen op de geest en het emotionele van de mens en hun uitwerking is anatomisch bewezen.
In de aromatherapie is het de bedoeling dat de aromatische geurmoleculen, die elk hun eigen trilling hebben, via de reukzenuwen in onze hersenen iets overbrengen van de levensenergie van de plant. Zo kunnen depressieve mensen worden opgepept en zenuwachtige mensen worden gekalmeerd.
Andere energetische therapieën zoals bach bloesem, acupunctuur, homeopathie, edelsteentherapie, kleurentherapie, reiki,... proberen de verstoorde harmonie in de trillingen met subtiele middelen terug in evenwicht te brengen. In aromatherapie wordt door middel van geuren ook op deze manier gewerkt.
Aangezien dat denken één van de krachtigste energiebronnen is die er bestaan, is het ook zo dat negatief denken, negatieve energie voort brengt. Deze negatieve gedachten veroorzaken geestelijke of lichamelijke klachten en zelfs ziekte.
Omgekeerd brengt "positief" denken harmonische energie voort. Met het verdampen van etherische oliën kan je de geest en dus negatieve gedachten gaan beïnvloeden op een positieve manier.
Een aantal emoties waarbij etherische oliën kunnen toegepast worden:
Depressie
- Behandeling van depressie met bijvoorbeeld basilicum olie
Angst
- Behandeling van angst met bijvoorbeeld marjolein of basilicum olie
Ontspanning en kalmering
- Om tot kalmte en rust te komen bijvoorbeeld met lavendel of marjolein olie
Verdriet
- Bij groot verdriet en emotionele uitbarstingen bijvoorbeeld met zoete sinaasappel olie
Massageolie bestellen
Crèmes, lotions en oliën zijn allemaal essentiële elementen bij een massage-ervaring. Voeg diepte toe aan uw massage sessies met de perfecte oliën. Je kan bij Levensstroom vele etherische oliën bestellen. Ik heb twee merken: Sjankara olie en olie van Earthlite.
Slechts een klein deel van het groot aanbod kan je bestellen via de webshop. Het merendeel van de oliën van Sjankara vind je in deze prijslijst.
Daar vind je alle massageoliën en etherische oliën die je maar kan wensen. Kies je keuze en volume. Deze prijslijst is niet altijd up to date. Hou daar rekening mee bij je bestelling.
BESTELLINGEN kunnen het best telefonisch (056/444796) doorgegeven worden tijdens de kantooruren, of 24 uur op 24 via e-mail. Vermeld duidelijk het artikel nummer, omschrijving en het aantal dat je wenst. Er zal je dan via e-mail een factuur worden toegestuurd.